تاسیسات ساختمان چیست ؟بخش دوم/

 بنام خدا

تاسیسات ساختمان چیست ؟

تاسیسات ساختمان رشد روز افزون جمعیت، توسعه شهرها، ورود به حریم روستاها و بلعیدن آنها، توسط شهرک های نو بنیاد، از بین رفتن خاکی که حیات موجودات عالم وابسته به آن است انسان اندیشمند را به فکر وا می دارد که تا کجا حق دارد پیش برود.! باور اینکه کره خاکی فقط به انسان تعلق ندارد بلکه سایر موجودات و مخلوقات هم در آن حق حیات دارند و ساخت و ساز نابجا در آن تخریب منابعی است که دیگر دست یافتنی نیست. (و این یک اصل است.)

تاسیسات ساختمان به خدمت گرفتن کلیه تجارب جهانی و کوچپشش در بومی کردن آنها در جهت بهین هکردن و طولانی کردن عمر ساختمان

تاسیسات ساختمان جلوگیری از تخریب و بازسازی زود هنگام و صرف هجویی در سرمایه ائی که می تواند در بخش تولید به کار گرفته شود. حال اندکی تخصصی تر به کار نگاه کنیم. مثلاً در مورد برق کاری: استفاده از کابلهای فویل دار آلومینیومی در سیستم ارتباطی باعث گرفتن پارازیت ها (نویز) می گردد. همچنین کابل کوآکسال تصویر بهتری از تلویزیون می دهد. سطح مقطع سیم ها بستگی به طول مسیر و مقدار مصرف برقی است که از آن می خواهیم. اتصال سیم ها و ارتباط آنها باید دقیق باشد، تا از آمپر کشیدن اضافی جلوگیری کند. رنگ سی مهای برق زبان و معرف آنها است. به آن توجه شود. (رنگ آبی نول، رنگ قرمز فاز، اگر برای مسیر کلیدها از رنگی مثلاً مشکی استفاده م یکنیم برای مسیر پریزها باید از رنگ دیگری استفاده شود.) برق ورودی ساختمان، داخل کنتر لهای مربوطه به هر واحد می گردد و از آنجا به واحدها وارد می شود. داشتن فیوزهای مینیاتوری داخل جعبه مخصوص الزامی است. استفاده از پریزهای برق مجهز و ایمن و ارت دار لازم است. در دسترس بودن کلیدهای روشنایی، به طوریکه شخص مصرف کننده در تاریکی قرار نگیرد. مثلاً خاموش کردن کلید روشنایی مسیر راهرو و همزمان با روشن کردن کلید سالن باشد.

برق در یک مجموعه مثل آپارتمان طوری تقسیم گردد که هرگاه برق قسمتی را خواستیم قطع کنیم، برق بقیه قسم تها قطع نگردد. (این وظیفه جعبه فیوز مینیاتوری است.) سعی شود مسیر عبور گاز، برق، با هم فاصله دار باشد. از هنگام ورود به ساختمان یعنی وقتی دکمه کنترل دربازکن برقی را م یزنیم و درب پارکینگ باز می گردد، خدمت سیستم برق به ما شروع و تا شب هنگام که در بستر آرمیده ایم و هشداردهنده های ایمنی را روشن کرده ایم همچنان از این خدمت بهره مندیم پس آن را جدی بگیریم.

تاسیسات ساختمان چیست

تاسیسات ساختمان بایستی به خوبی طراحی شوند تا به درستی کار کنند . همچنین این سیستم ها می بایستی با سیستم ساختاری ساختمان هماهنگ باشند که این امر مستلزم دانش و تخصص مهندسان و معماران حرفه ای ساختمان است .

تاسیسات ساختمان شامل دو دسته از امور می شود :

تاسیسات مکانیکی

تاسیسات الکتریکی

 

تاسیسات مکانیکی

که شامل موارد زیر می باشد :

حرارتی ( گرمایی و سرمایی )

تهویه مطبوع

گاز رسانی

بهداشتی ( آب و فاضلاب )

آتش نشانی

اجرا و طراحی آسانسور

تاسیسات گازهای طبی

سیستم های بخار

تاسیسات حرارتی

در ابتدا به انواع مدل های انتقال گرما می پردازیم :

تابش :

انرژی گرمایی از بدنه گرم ساطع شده و از طریق فضای واسطه منتقل شده و جذب بدنه سردتر می شود . گرمای تابشی تحت تاثیر حرکت هوا یا دما نمی باشد .

همرفت :

انتقال گرما در نتیجه حرکت چرخشی بخش های گرم شده از یک مایع یا گاز صورت می گیرد .

رسانایی :

انتقال مستقیم گرما از ذرات گرم تر به ذرات سردتر یک واسطه و یا دو عنصر که در تماس مستقیم با هم قرار دارند .

تبخیر :

در اثر این فرآیند تبدیل رطوبت به بخار اتفاق می افتد

کیفیت هوای داخلی

نوع تجهیزات گرمایشی و تهویه مطبوع هوای انتخابی(HVAC) برای کنترل فشار هوا ، فراهم کردن هوای تازه و تهویه شده برای فضاهای داخلی ساختمان تاثیر گرفته از کیفیت هوای داخلی است. همچنین به علت رشد قارچ ها و ویروس ها بر روی تجهیزات سرمایشی و گرمایشی تعمیر و نگهداری آنها امری مهم است و فیلتر های آنها را باید به طور مداوم تعویض کرد.

لازم به ذکر است برخی مصالح به کار رفته در ساختمان از جمله خرده چوب، موادچشبنده ، روکش دیوار ها و … مواد شیمیایی فرار و مضری را آزاد میکنند که میتواند موجب سوزش چشم ، پوست و مشکلات تنفسی شود که وظیفه آب بندی یا گاز زدایی آنها بر عهده طراح داخلی ساختمان است

از طرفی منبع هوای تازه برای هر ساختمان عنصری مهم و ضروریست تا اکسیژن مصرفی جایگزین شود و دی اکسید کربن تولید شده به همراه سایر ضایعات هوا خارج شود. پنجره های کاربردی و سیستم های تهویه و توزیع هوا جزو راه های تازه کردن هوای ساختمان هستند

وسایل و تجهیزات یک سیستم تهویه مطبوع احتیاج به فضای کافی برای نصب دارند که این مساله باید مورد توجه مهندس طراح سیستم قرار گیرد. قبل از طراحی سیستم تهویه مطبوع باید امکانات ساختمان جهت اختصاص فضای مناسب مورد بررسی قرار گیرد. برخی از تجهیزات تهویه مطبوع مثل فن کوئل ها به فضای کمی برای نصب نیاز دارند ولی تجهیزات یک سیستم تهویه مطبوع مرکزی که هوای مطبوع مورد نیاز چندین اتاق یا فضای ساختمان را تامین می کنند احتیاج به فضای بیشتری برای نصب کردن می باشند.همچنین، بخش هایی که در تاسیسات مکانیکی یک ساختمان طراحی و محاسبه می گردند

 نیز شامل

محاسبه بار سرمایش و گرمایش مورد نیاز ساختمان

انتخاب سیستم سرمایش و گرمایش

محاسبه آب گرم مصرفی مورد نیاز

محاسبه منبع ذخیره آب

محاسبه سیستم اطفاء حریق

محاسبه سیستم کانال کشی و لوله کشی دستگاهها

محاسبه و انتخاب تجهیزات موتورخانه

محاسبه بار سرمایش و گرمایش مورد نیاز ساختمان:

محاسبه بارهای برودتی و حرارتی یا بارهای سرمایش و گرمایش به عنوان اولین مرحله در انتخاب سیستم مناسب می باشد که با استفاده از نرم افزار CARRIER محاسبه می شود. البته اطلاعات ورودی که شامل: طول و عرض جغرافیایی و ارتفاع از سطح دریا، درجه حرارت طراحی هوای خارج در فصل تابستان و زمستان، اختلاف درجه حرارت شب و روز در فصل تابستان، رطوبت نسبی هوای خارج، شرایط معماری ساختمان نظیر سطح دیوارها و پنجره ها، درب های داخلی، سقف و کف به نرم افزار داده می شوند و از خروجی این نرم افزار مقادیر بارهای برودتی و حرارتی مورد نیاز ساختمان بدست خواهند آمد.

تاسیسات بهداشتی (آب و فاضلاب)

دو سیستم جابجایی آب در ساختمان وجود دارد که موازی هم فعالیت میکنند . یک شبکه آب آشامیدنی و مصرفی را تامین میکند و دیگری مواد ضایعاتی جمع شده در لوله ها را خارج میکند. تامین آب مصرفی از طریق منبع اصلی آب صورت میگیرد که برای این کار باید بر نیروی جاذبه غلبه کرد تا آب به تمامی نقاط ساختمان برسد.

سیستم فرعی دیگری در حیطه آب و فاضلاب در ساختمان قرار دارد که هدفش تامین آب گرم مورد تیاز تجهیزات است و از دیگ بخار یا گرم کن استفاده می کند. در سیستم فاضلاب بهداشتی میتوان از لوله های بزرگ تر بهره گرفت زیرا این سیستم بر نیروی جاذبه متکی است و عمل جابجایی سریع تر انجام میشود.

در این سیستم به دلیل تجزیه ضایعات در لوله ها گازی به وجود میآید که برای جلوگیری از ورود آن به بخش های داخلی ساختمان باید از تله ، سیفون یا آب بند در اتصالات لوله ها استفاده کرد.

ترتیب انجام کارهای برقی ساختمان

معمولاً ترتیب انجام کارهای برق ساختمان به صورت زیر است:

مرحله اول

تاسیسات ساختمان کشیدن نقشه ساختمانی شامل سیستم های روشنائی، سیستمهای صوتی، سوکت های برق، تلفن، آنتن، آیفون، ف نکوئیل ها، اطفاء حریق، برق اضطراری و موتورخانه.

تاسیسات ساختمان اجرای نقشه روی کار.

تاسیسات ساختمان تراز کردن کل قوطی کلیدها و کشیدن خط تراز با چک لاین.

تاسیسات ساختمان شیار زدن مسیر لوله ها با شابلون ودستگاه شیارزن.

تاسیسات ساختمان کندن قوطی کلیدها با دستگاه.

تاسیسات ساختمان سوراخ کردن روشنائی سقفی توسط دستگاه (در مورد سقف کاذب، روی سقف ساپورت خورده و روی آن لوله فیکس می شود).

تاسیسات ساختمان نصب قوطی کلید روی دیوار توسط شابلون و تراز کردن دقیق آنها.

تاسیسات ساختمان جوشکاری و ساپورت زدن برای فیکس کردن لوله پولیکاهایی که برای ورودی و خروجی لوله هایی که داخل جعبه فیوز آورده می شود.

تاسیسات ساختمان جوشکاری و ساپورت زدن برای فیکس کردن لوله پولیکاهای که برای ورودی و خروجی لوله هایی که داخل جعبه آنتن و تلفن آورده می شود.

تاسیسات ساختمان اجرای لوله پولیکاگذاری توسط گرما و خمکاری توسط مشعل و فنر و آب بندی آن توسط چسب پولیکا.

تاسیسات ساختمان جوشکاری و ساخت ساپورت برای سینی برق بر روی داکت مشخص شده از روی نقشه (این سینی برق ها برای ورود کابل های برق، تلفن، آنتن ماهواره و ……. نیازهای ساختمان به طور مجزا داخل داکت های ساختمان فیکس و وارد باک سهای مورد نیاز خود م یشود).

تاسیسات ساختمان پوشش کامل روی لوله پولیکاهایی که در کف ساختمان کار شده است.

تاسیسات ساختمان نصب جعبه فیوز و تراز کردن آن در جاهای مشخص توسط نقشه.

تاسیسات ساختمان نصب جعبه آنتن و ماهواره و تلفن و تراز کردن آن در جاهای مشخص توسط نقشه.

تاسیسات ساختمان تأمین ارتینگ ساختمان (نصب پلیت و سیم مسی و زغال و نمک برای راه اندازی چاه ارت و از آنجا به سینی برق و به مصر فکننده ها)

تاسیسات ساختمان گذاشتن لوله فولاد در شرایطی که نقشه تعیین کرده است (در پارکینگ های اداره جات داخل روشنائی آسانسور و روشنائی موتورخانه).

مرحله دوم (بعد از کف سازی و کاشی کاری و سفیدکاری دیوار)

تاسیسات ساختمان تمیز کردن قوطی کلیدها و بریدن لوله های اضافی روی کار.

تاسیسات ساختمان سیم گذاری داخل لوله پولیکا (رنگ سیم ها و قطر سیم ها و جنس سیم ها از روی استاندارد انتخاب می شود).

تاسیسات ساختمان انداختن کابل شیلددار برای بلندگوها و از آنجا به ولوم های همان اتاق و از آنجا به فیش های پشت آمپلی فایرها.

تاسیسات ساختمان کابل کشی برق از داخل جعبه فیوز و رد کردن داخل سینی برق و بست زدن و از آنجا به زیر کنتور (درصورت داشتن دیزل ژنراتوراین کابل ها داخل موتور خانه و وارد تابلوهای مخصوص خودش می شود).

تاسیسات ساختمانکابل کشی تلفن – آنتن ماهواره و آیفون از تابلوهای مخصوص خودش و رد کردن داخل سینی مخصوص خودش و بست زدن کابل ها و از آنجا به باک سهای مخصوص خودشان.

تاسیسات ساختماناتصالات سر سیم ها در داخل قوطی کلید، جعبه فیوزها، روشنائی ها، توکارها و جعبه آنتن، ماهواره، تلفن، اطفاء حریق، UPS نصب دستگاه های تغذیه )UPS به شرکت های مسئول مرتبط می شود).

تاسیسات ساختمانقلع اندود کردن کل اتصالات و سرسی مها توسط حوضچه قلع.

تاسیسات ساختمانعایق کاری اتصالات توسط وارنیش حرارتی (جایگزین لنت برق).

تاسیسات ساختماناجرای کابل کشی مربوط به بیرون ساختمان، نصب نورافکن ها در نما.

مرحله سوم (بعد از نقاشی و کف تمام شده)

تاسیسات ساختمان بستن کلید و پریز و تراز کردن آنها.

تاسیسات ساختمانبستن ترمینال روی سرسیم ها.

تاسیسات ساختماننصب دتکتورهای دود و شستی آنها روی جاهای تعیین شده.

تاسیسات ساختمان نصب فیوزها داخل جعبه فیوز و وایرشو زدن سرسی مها و فیوز بندی آنها.

تاسیسات ساختماننصب آیفون تصویری، بستن سوکت ها و شستی های مربوط به آن.

تاسیسات ساختماننصب آنتن مرکزی و سوئچین گهای مربوط به آن.

تاسیسات ساختمان نصب سوئچینگ های ماهواره (نصب و راه اندازی ماهواره بر عهده شرکت های مربوط می باشد)

رادیاتور آلومینیومی;;;; نصب چشم لایتینگ در راه پله و پارکینگ ها.

رادیاتور آلومینیومی;;;; نصب چشم لایتینگ در سرویس ها برای هود مرکزی (این چشم ها پس از عمل کردن به کنتاکتور و سپس کنتاکتور به سانتیفوژ فرمان داده و باعث تهویه سروی سها می شود).

تاسیسات ساختمان نصب نور مخفی های داخل سقف کاذب و کف یهای روی سرامیک.

نصب تجهیزات برقی موتورخانه

تاسیسات ساختمان نصب تابلوی برق موتورخانه (تجهیزات داخل تابلو برق بر اساس نیازهای موتورخانه انتخاب و توسط تابلو ساز ساخته م یشود)

تاسیسات ساختماننصب پایه سینی برق روی دیوار و فیکس کردن سینی برق روی آن.

تاسیسات ساختمان نصب لوله زیرسینی برق و از آنجا روی الکتروموتورها و ترموستا تها و مصرف کننده های دیگر.

تاسیسات ساختمان کابل کشی از تابلو برق روی سینی برق و داخل لوله از آنجا سر الکتروموتورها و ترموستات ها و مصرف کننده ها.

تاسیسات ساختمان وایرشو زدن و شماره زدن سرسیم ها و بستن آن روی تخته کِلِم الکتروموتورها وترموستات ها و مصرف کننده ها واز آنجا به ترمینال زیر تابلو برق.

در تهیه طرح تأسیسات برقی پیش بینی و برآورد دقیق بار در تاسیسات الکتریکی یا همان (تخمین بار الکتریکی) ,(درخواست دیماند) و یا حداکثر توان مصرفی از موارد مهم و ضروری است.

روش صحیح حداکثر درخواست توان (دیماند):

محاسبه توان کل نصب شده

اعمال ضرایب همزمانی مناسب.

مفاهیم مورد استفاده در برآورد بار:

حداکثر درخواست توان (دیماند) : به میانگین انرژی مصرفی در یک دوره زمانی (معمولاً ۱۵ دقیقه)

گفته می¬شود

منحنی بار: منحنی بار تغییرات مصرف بار را در یک دوره مشخص معمولاً روزانه، ماهانه، سالانه نشان می دهد.

تراکم بار: نسبت توان مصرفی یک منطقه به مساحت آن

توان مصرفی متوسط: میزان انرژی مصرف شده در یک محدوده زمانی تقسیم بر آن محدوده زمانی.

ضریب بار: نسبت توان مصرفی متوسط در یک دوره زمانی به حداکثر درخواست آن دوره

ضریب همزمانی: نسبت حداکثر تقاضای همزمان به حداکثر تقاضای غیرهمزمان.

به دلیل عدم استفاده همزمان از کلیه مصارف، ضریب همزمانی در برآورد توان بسیار مهم است.

نتایج حاصل از تعیین ضریب همزمانی:

تعیین حداکثر درخواست و در نتیجه جریان اسمی ورودی اصلی از منبع تغذیه.

محاسبه سطح مقطع هادی ها و افت ولتاژ.

انتخاب تجهیزات کنترلی و حفاظت مدار توزیع از نظر جریان اسمی.

انواع مصرف کنندگان :

خانگی

تجاری و خدماتی

کشاورزی

عمومی

صنعتی

توجه: تعیین ضریب همزمانی و ضریب بار کاملاً تجربی بوده و به دادههای آمار متکی می باشد و اعداد فوق جنبه راهنمایی داشته و تقریبی هستند.

موارد مهم در محاسبه برآورد بار مدارها:

توان درخواستی چراغ های رشته ای (التهابی) برابر توان اسمی لامپ های آنها می باشد.

درخواست چراغ های نصب ثابت از نوع تخلیه ای (فلورسنت، جیوه ای ، سدیم، متال هالید، و …) برابر مجموع توان اسمی مصرفی لامپ¬ها و چوک آنها می باشد و  ضریب توان آنها حدوداً ۰٫۵ در نظر گرفته می شود.

درخواست بارهای موتور با توجه به قدرت اسمی و ضریب توان آنها تعیین می شود.

محاسبه قدرت تابلوهای توزیع مسکونی:

معمولاً خطوط تابلوهای توزیع مسکونی دارای دو بخش روشنایی و پریزهای برق تکفاز است.

ضریب همزمانی بارهای روشنایی مابین ۴۵/۰ تا ۹/۰ است که برای ساختمانهای کوچک به سمت ۹/۰ و با متراژ بزرگ به ۴۵/۰ میل می نماید و برای ساختمانهای معمولی حدود ۶۶/۰ مطابق مبحث ۱۳ لحاظ می شود.

ضریب همزمانی پریزهای برق مطابق IEC.

ضریب همزمانی مدارهای پریزهای عمومی به طور متوسط ۴۰-۵۰% لحاظ می¬شود (غیر از آشپزخانه).

ضریب همزمانی مدارهای روشنایی و پریزهای برق برای برآورد جریان کل تابلو توزیع بین ۷/۰ تا ۹/۰ لحاظ می شود که در واحدهای مسکونی معمولی آن را حدوداً ۹/۰ در نظر می گیرند و ضریب توان هم معمولاً ۹/۰ ۸۵/۰ فرض می شود.

مثال: تابلو توزیع یک واحد مسکونی به مساحت حدوداً ۱۱۰ مترمربع مطابق شکل زیر است. بار آن را برآورد نمایید. خط روشنایی یک دولوستر ۴۲۰ واتی و دو لامپ ۱۰۰ و دو لامپ ۶۰ واتی و خط دو سه لامپ ۲۰۰ واتی، دو لامپ ۱۰۰ واتی و دو لامپ ۵۰ واتی را تغذیه می نمایند. پریزهای S1 و S2  هر کدام به ترتیب دو و سه پریز را در آشپزخانه و پریزهای S3 و S4  هر کدام به ترتیب ۷ و ۴ پریز را تغذیه می نماید.

محاسبه بار تابلوی GP (تابلوی عمومی یا پیلوت) :

این تابلو روشنایی راه پله های طبقات، زیرزمین، پارکینگ، محوطه و نیز پریزهای زیرزمینی، پارکینگ و آسانسورها و در بازکن ها و موتورخانه  و غیره را تامین می نماید و ضرایب همزمانی در این تابلوها کمتر از تابلوهای توزیع واحدها است.

قدرت موتور آسانسورها حدوداً ۷٫۵ تا ۹٫۵ کیلووات است و به طور تقریبی ۱۰Kw لحاظ می گردد.

مثال: تابلو عمومی یک ساختمان مسکونی که در موتورخانه مستقر است موارد زیر را تغذیه می نماید. مطلوبست برآورد بار تابلو:

دو بوستر پمپ زمینی سه فاز به قدرت هر کدام ۱٫۵hp

یک پمپ زمینی سه فاز تامین آب و شرب به قدرت ۵٫۵hp

پمپ آتش نشانی سه فاز به قدرت ۱۰hp

پمپ خطی سیرکولاسیون آب گرم بهداشتی به قدرت ۰٫۱۵ hp

چهار یونیت هیتر تکفاز به قدرت هر کدام ۲۵۰w

تابلو آسانسور با موتور ۱۰Kw

تابلو توزیع پارکینگ و زیرزمین شامل سه مدار پریز، چهار مدار روشنایی، مدار کنترل FAC و آیفون

ضریب توان موتورهای ۰٫۸ فرض می شود.

جهت برآورد بار تابو بهتر است که ابتدا بارها را به طور متعادل بین سه فاز تقسیم نماییم و ضریب همزمانی بین ۶۵-۷۵ درصد در فازها لحاظ می شود. ابتدا بار تابلوی توزیع را محاسبه می نماییم:

ماکزیمم جریان فازها ۴۴٫۵ بوده پس نیاز به انشعاب برق ۵۰سه فاز می باشد

برآورد دیماند درخواستی اولیه به روش وات بر متر مربع:

این روش مبتنی بر تجربیات گذشته بوده و با توجه به کاربری طرح تعیین شده و برآورد آن تقریبی است. 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *